تمامی تحقیقات با سوال شروع می شوند، سوال ممکن است درباره شناسایی یک مشکل باشد، میزان چاقی در دانش آموزان ایرانی چقدر است؟ یا ممکن است درباره دلایل ایجاد یک مشکل باشد، آیا بین بی تحرکی و چاقی ارتباط وجود دارد؟ یا ممکن است درباره شیوه های رفع یک مشکل باشد، آیا تمرینات هوازی بر چاقی اثر دارند؟
البته همیشه سوال درباره وجود مشکل نیست، گاهی سوالات تحقیق برای بهبود بهزیستی زندگی افراد جامعه یا حس کنجکاوی مطرح می شوند.
وقتی سوال مطرح شد، مطالعه مبانی نظری و پیشینه تحقیق بسیار مهم است، زیرا ممکن است جواب سوال محقق در تحقیقات گذشته وجود داشته باشد، دیگری نیاز به انجام تحقیق نباشد و از دوباره کاری جلوگیری شود.
اگر سوال تکراری نباشد، با مطالعه مبانی نظری محقق می تواند پاسخ سوال بر اساس خرد و دانش حدس بزند. اهداف تحقیق خود را تعیین کند.
بعد از تدوین فرضیه، محقق در مرحله بعد با تعریف جامعه، شیوه انتخاب نمونه از جامعه، تعیین تعداد نمونه با استفاده از ابزار معتبر وپایا داده جمع آوری می کند تا فرضیه خود را بیازماید.
بعد از جمع آوری داده ها، محقق با استفاده از علم آمار و انتخاب روش های آماری مناسب، فرضیه تحقیق را آزمایش می کند و فرضیه یا رد یا تایید می کند. بر اساس رد یا قبول فرضیه به نتیجه می رسد. برای مثال به این نتیجه می رسد تمرینات هوازی منجر به کاهش درصد چربی می شوند.
6- به بحث گذاشتن نتایج
بعد از تحلیل داده و بدست آوردن نتایج، حالا محقق باید نتایج تحقیق را تبیین کند؛ یعنی، چرا چنین نتایجی بدست آمده است، برای مثال، تمرین هوازی چطور توانسته درصد چربی را کاهش بدهد، سپس باید نتایج را در چاچوب تحقیقات گذشته قرار دهد و نشان دهد این نتایج با کدام یک از تحقیقات گذشته همخوان و ناهمخوان است و دلایل ناهمخوانی با نتایج تحقیقات گذشته بیان کند.
6- گزارش و انتشار تحقیق
در نهایت محقق باید فرایند و نتایج تحقیق خود را در فرمت پایان نامه یا مقاله یا طرح تحقیقاتی گزارش و در دسترس سایر افراد جامعه قرار دهد تا از نتایج آن بهره مند شوند.